پایگاه خبری حسنا 6 دی 1399 ساعت 1:57 http://www.hosnanews.ir/fa/doc/interview/652/فساد-آقازادگان-اصولگرا-اصلاح-طلب-نمی-شناسد -------------------------------------------------- ​دبیرکل حزب مردم‌سالاری در گفت‌وگو با مستند "بوی خون": عنوان : فساد آقازادگان، اصولگرا و اصلاح‌طلب نمی‌شناسد -------------------------------------------------- مصطفی کواکبیان، دبیرکل حزب مردم‌سالاری معتقد است برخورد با اختلاس‌ها و مفاسد را نباید جناحی دانست. او در مستند «بوی خون» به تفصیل در این باره و نیز پدیده‌های شکل‌گیری آقازادگی گفت‌وگو کرده است. مستند «بوی خون» به کارگردانی وحید سعیدی، نویسندگی احمد رنجبر و تهیه کنندگی سید امیر موسوی‌نیا به منظور بررسی سریال «آقازاده» ساخته می‌شود. این مستند یکشنبه‌ها در فیلیمو و نماوا در اختیار علاقمندان قرار می‌گیرد. گفت‌وگوی دکتر کواکبیان را می‌توانید در قسمت سوم این مستند تماشا کنید. متن : آقای دکتر کواکبیان شما از اوایل نوجوانی در مبارزات انقلابی حضور داشتید. بعد از پیروزی انقلاب هم چه در حزب جمهوری اسلامی و چه در بخش های دیگر، صاحب مسئولیت بوده اید. به عنوان کسی که تجربه رسانه ای هم دارد از چه زمانی با واژه آقازاده با معنا و مفهومی که امروز رواج پیدا کرده، آشنا شدید؟ واژه آقازاده در اوایل پیروزی انقلاب، اصلا بار منفی نداشت. اتفاقا به نحوی محبت، صفا و صمیمیت هم از این واژه احساس می شد. به هرحال فرزندان بسیاری از علما و بزرگان، پا به پای دیگران در عرصه مبارزه و انقلاب اسلامی حضور داشتند و نقش آفرینی کردند. خاطرم هست، اوایل سال 59 که در سپاه استان سمنان به صورت محدود مسئولیتی داشتم برای یکی از فرزندان آقایان به جهت فعالیتی که داشتند، مبلغی را به عنوان حقوق در نظر گرفته بودیم. آن بنده خدا بر آشفته شده بود که من کاری نکردم تا از بیت المال حقوق دریافت کنم. ببینید! زمانی برخی آقازاده ها چنین روحیه ای داشتند. اما متاسفانه امروز کار به جایی رسیده که نه تنها آقازادگی بار مثبت ندارد بلکه وجه منفی آن نیز پررنگ تر شده است. از لحاظ تاریخی شاید در زمان افشای اخبار اختلاس هایی که برای اولین بار رسانه ای شد، این واژه به این شکل مطرح شد؛ فکر می کنم از زمان آن اختلاس معروف 123 میلیاردی فاضل خداداد. برخی از سیاسیون و اصولگرایان، آقازادگی و اشرافی گری را به طیف اصلاح طلبان و فرزندانشان نسبت می دهند. شما این مساله را قبول دارید که پدیده آقازادگی مربوط به طیف اصلاح طلبان است و از زمان آنها آغاز شد؟ خیر، به این شکل معتقد نیستم. زمانی که برادر آقای رفیق دوست نامشان در پرونده فاضل خداداد مطرح شد، مگر خود آقای محسن رفیق دوست، اصلاح طلب بودند؟ بنظرم در این مساله دین و ایمان مهم تر است نه اصلاح طلب و اصولگرا. فردی که ایمان و تقوایش ضعیف باشد، طبعا پایش هم می لغزد؛ فرقی هم ندارد که به کدام طیف وابسته باشد. به هرحال برخی از سیاسیون که قدرت را در اختیار داشتند، این خط کشی ها را مطرح کردند. شاید آن اوایل که در قدرت بودند و از رانت هایی استفاده می کردند، لذا این قضیه را به این شکل طرح کردند والا به نظر می رسد همانگونه که بارها در مجلس دهم تاکید کردم فساد آقازادگان؛ اصلاح طلب و اصولگرا نمی شناسد. همه آقازاده ها به یک شکل هستند؟ یعنی همه آقازاده ها از قدرت سوءاستفاده می کنند؟ در پدیده آقازادگی با سه گروه مواجه هستیم. لذا آقازاده ها را به سه دسته تقسیم می کنم. گروه اول که از هیچ رانتی استفاده نمی کنند و زندگی شان را به شکل معمولی ادامه می دهند. شاید آقازاده هایی هیچ پست دولتی ندارند. یا حتی زمان دانشجویی هم از بند و تبصره ای استفاده نکرده اند و در داخل کشور ادامه تحصیل داده اند اتفاقا چون به هرحال با اینکه تابع ضوابط و قوانین هستند، به دلیل همین نسبتی که با آقایان دارند، گاهی مشکلات شان هم بیشتر است. دسته دوم هم گروهی هستند که از رانت و موقعیت خانوادگی سوء استفاده نکردند اما خب از برخی فرصت هایی که دارند براساس استعداد و توانایی خودشان و ضوابط موجود بهره می برند. مثلا در خارج از کشور تحصیل می کنند. این گروه را هم نمی توانیم به سوء استفاده از آقازادگی متهم کنیم. اما گروه سوم که اتفاقا موضوع بحث این روزها هم هستند، کسانی بودند و هستند که واقعا از منصب و موقعیت پدرانشان سوء استفاده یا رانت خواری کردند. در مسکن، خودرو، شغل، تحصیل و کسب مال رانت خواری و ویژه خواری داشتند. نکته جالب توجه این است این مساله نه فقط به فرزندان محدود می شود بلکه بسیاری هم فارغ از رابطه پدر و فرزندی هستند. مثل دامادها، عروس ها و اقوام دور و نزدیک. البته گروهی هم رانت خواری و سوء استفاده دارند که اصلا به پدر و موقعیت او مربوط نمی شود. بلکه دیگران زمینه را به وجود می آورند. مثلا فردی با استفاده از برخی رانت ها در صدا و سیما چهره می شود یا شخصی مثل طبری با اتصال به برخی از آقایان بدون رابطه فامیلی، کارهایی انجام می دهد که امروز می بینیم و می شنویم. کما اینکه یک دسته هم در میان رانت خواران هستند که نه تنها سوءاستفاده های آنچنانی می کنند بلکه متاسفانه مرتکب جرم و کلاهبرداری هم می شوند. یعنی آقازادگی شان یک طرف، اعمال مجرمانه و کارهای خلاف شان یک طرف دیگر. علت اصلی به وجود آمدن چنین پدیده ای چیست؟ چه عواملی در بروز و ظهور آن موثر بوده است؟ ما در حکومت داری بسیار ادعا داشتیم. اینکه داریم براساس الگو و شیوه حکومت داری حضرت علی(ع) عمل می کنیم یا داستان مشهور برخورد امیرالمومنین (ع) با برادرش عقیل را بارها برای مردم بازگو کرده ایم. اما هرچه از پیروزی انقلاب اسلامی گذشت، از این آموزه ها و الگوهای دینی فاصله گرفته ایم. معتقدم مهم ترین و اساسی ترین مساله این است که یک خلأ معنویت و فضائل اخلاقی داریم که یک دلیلش همین کم رنگ شدن و عدم رشد همین فضائل بوده است. از طرف دیگر به هرحال میز ریاست و قدرت و به ویژه عدم پاسخگویی باعث بروز برخی رفتارهای سوء می شود نه فقط در ایران بلکه در همه حکومت های دنیا. نوع برخورد ها هم متفاوت است؛ مثلا در چین شدیدترین مجازات ها را برای فساد مالی دارند. نه اینکه در آنجا فساد یا سوء استفاده نباشد بلکه قدرت قانون همه قدرت های دیگر را پاسخگو می کند. به نظر من گاهی دستگاه های نظارتی ضعیف عمل می کنند و حتی ممکن است خدایی ناکرده در خود آن دستگاه هم مفسده ای باشد. خلاصه اینکه ممکن است ناظر و منظور یکی شوند. چه پیشنهادی یا راه حلی برای مبارزه با پدیده آقازادگی و فساد ناشی از آن دارید؟ ما برای حل این مساله باید به سمت آزادی بیان و مصونیت برای فاش کننده خلاف ها برویم نه اینکه تن و بدنش از افشای یک فساد بلرزد. در مجلس هم اشاره داشتم که در پرونده املاک نجومی یکی از خبرنگاران افشاکننده را گرفتند و متهم شد که علیه فلان شخص صحبت کرده. در همان تریبون مجلس هم گفتم که مگر آن فرد، (قالیباف) امنیت ملی است که علیه امنیت ملی صحبت کرده باشد. چشمان ناظران قانون و افکار عمومی در کشورهای دیگر آنقدر قوی و با قدرت هستند که کسی جرات نمی کند به سمت فساد برود. اما متاسفانه ما در این مسائل پاسخگو نیستیم. بحث آقازادگی فقط به دولت ها اختصاص ندارد بلکه در سایر نهادهای غیر دولتی هم دیده می شود. حتی نهادهایی که انتظارش را ندارید و اصلا پاسخگو هم نیستند. سازمان بازرسی کل کشور یا دیوان محاسبات باید بسیار دقیق و ریز بین باشند. احیای امر به معروف و نهی از منکر در این مساله هم مهم است. نه اینکه فقط به حجاب و مسائل ریز و کوچک بپردازیم. ضمن اینکه در مسائل جاری هم تا حد امکان باید از تبعیض ها هم جلوگیری شود. به نظرتان این پرونده های فسادی که مطرح می شود یک فساد فردی است یا شبکه ای؟ اگر با فساد موردی مواجه بودیم، یک مساله بود اما در حال حاضر با یک فساد سیستمی روبرو هستیم. این دیگر فاجعه بزرگی است و همه تار و پود و ریشه نظام را می پوساند. اگر فساد اژدهای هفت سر است ما هم باید به صورت قوی و سیستماتیک با این اژدها مقابله و مبارزه کنیم. من بارها گفته ام که مردم بی عرضگی یا ناکارآمدی و حتی تحریم ها را تحمل می کنند اما این فسادها را نمی توانند تحمل کنند. اکثریت مردم در معیشت خود گرفتارند اما عده ای هم با بریز و بپاش و فساد مشغول زندگی هستند. به اصلاح امور امیدوار هستید؟ ناامید نیستم ولی معتقدم باید کارهایی هم انجام شود. به شدت طرفدار بازنگری در قانون اساسی هستم به نحوی که همه دستگاه ها پاسخگو باشند. وقتی پاسخگو باشند بسیاری از این مشکلات و معضلات مثل پدیده آقازادگی و امثالهم حل می شود. رویه ای که دستگاه قضا در مبارزه با این پدیده در پیش گرفته را چگونه ارزیابی می کنید؟ اقدامات رئیس قوه قضائیه را مثبت ارزیابی می کنم و امیدوارم نگاه شان به همه بی طرفانه باشد. همین قدر که ایشان به پرونده آقای طبری که بیست سال کسی جراتش را نداشت ورد کند، ورود کردند، بسیار اهمیت دارد. جای امیدواری هست و البته معتقدم این عدالت باید همه جانبه باشد و در برخورد با فساد فرقی میان برادر من یا شما یا فلان شخص یا مقام دولتی یا مقام مجلسی نباشد. چند فرزند دارید و چه می کنند؟ یک دختر و یک پسر دارم. دخترم ازدواج کرده و در مدرسه غیرانتفاعی مشغول تدریس است و یک زندگی معمولی دارد. یک پسرم که هنوز دانشجو است. مردم از آقای روحانی دلخورند. شما چطور؟ قبل از حوادث سال 96 هم من دلخوری ام را در یک سخنرانی بیان کردم. گفتم که ما در این راه شما را خیلی کمک کردیم اما این روزها رویمان نمی شود بگوییم ما حامی دولت بودیم. بسیاری از مسائلی که در ابتدا شعار دادند، دیگر پیگیری نکردند. بخشی البته مربوط به تحریم هاست اما موارد دیگری که اصلا ربطی هم به تحریم ها ندارد را می توانستیم در داخل و به دست خودمان حل و فصل کنیم؛ هم درباره اقتصاد و هم درباره توسعه سیاسی. دلخوش به 120 پروانه صادر شده احزاب هستیم اما واقعا چقدر توانستیم در توسعه سیاسی یا انتخابات موفق باشیم. نتیجه فعالیت های دست اندرکاران و دولتمردان باعث شد که شاهد حضور حداقلی مردم در پای صندوق های رای باشیم. این برایندی از همه قواست که مردم نتیجه عملکردشان را مثلا در مساله مسکن، خودرو، اشتغال و غیره می بینند. البته تحریم ها وجود دارد و می توانیم در حوزه روابط بین الملل کاری کنیم که دیگر شورای حکام علیه ما قطعنامه صادر نکند یا تحریم ها ادامه پیدا نکند و رفع شود. خلاصه اینکه مردم همه چیز را از چشم دولت می بینند و دولت باید بجنبد. این به معنای پشیمانی از رای به روحانی نیست. در آن مقطع چاره نداشتیم و انتخاب درستی بود ولی باید بهتر از اینها عمل می شد.