پایگاه خبری حسنا 8 مهر 1399 ساعت 18:48 http://www.hosnanews.ir/fa/doc/news/608/کواکبیان-اکثریت-نداشتیم -------------------------------------------------- دبیرکل حزب مردم سالاری در گفتگو با انصاف نیوز عنوان : کواکبیان: ما اکثریت نداشتیم طرح اصلاح قانون انتخابات ریاست‌جمهوری، قطعا جمهوریت نظام را تضعیف می‌کند -------------------------------------------------- مصطفی کواکبیان، نماینده‌ی مجلس دهم می‌گوید: «در حوادث آبان ۹۸ چهار بار پیگیر استیضاح رحمانی فضلی وزیر کشور بودم ولی هربار آقای لاریجانی مانع این کار می‌شد. آقای رحمانی فضلی باید دعاگوی آقای لاریجانی باشد چرا که او امروز لقب ممنوع الاستیضاح را دارد و نمی‌توان او را استیضاح کرد». او همچنین درباره‌ی پیگیری دو ماجرای حقوق نجومی و املاک نجومی می‌گوید: «کل حقوق نجومی ۴۰ میلیارد هم نمی‌شود اما یک ملک از ۱۲۰۰ ملک نجومی برابر با کل حقوق نجومی است اگر مجلس فعلی بخواهد، می‌تواند پیگر باشد اما امیدی به آن نیست. او همچنین می‌گوید دولت می‌تواند حد فاصل ۱۳ آبان تا ۹ دی ماه با آمریکا مذاکره داشته باشد.» همچنان بحث درباره حوادث آبان ۹۸، حضور کمتر از ۵۰ درصدی مردم در انتخابات مجلس یازدهم، انتقاد به عملکرد دولت و مجلس جزو صحبت‌های نیروهای سیاسی است. طرح اصلاح قانون انتخابات ریاست جمهوری هم جز دیگر محورهای انتقادات نیروهای اصلاح طلب است. با توجه به نا امیدی و بی اعتمادی جامعه نسبت به شرایط سیاسی، اجتماعی و وضعیت بد معیشتی مردم، با مصطفی کواکبیان دبیرکل حزب مردم سالاری گفتگو کردیم که متن آن را در زیر می‌خوانید: متن : وضعیت حزب مردم سالاری باتوجه به اینکه به انتخابات ۱۴۰۰ نزدیک می شویم چگونه است؟ شخص شما دوبار در انتخابات ریاست جمهوری ثبت نام کردید و رد صلاحیت شدید، آیا برنامه ای برای ۱۴۰۰ دارید؟ حزب مردم سالاری در آخرین نشست فصلی خود که با حضور اعضای شورای مرکزی، دفتر سیاسی، هیئت اجرایی، دبیران استان ها و مسئولین شاخه های حزبی برگزار شد، هرگونه تصمیم گیری درباره ی انتخابات ریاست جمهوری را به کنگره این حزب که قرار است ۳۰ بهمن برگزار شود موکول کرد. تا آن زمان فرصت باقی است تا مسائل و حوادث را ارزیابی کنیم و ببینیم چه تصمیمی در کنگره باید اتخاذ شود. ما قبل از انتخابات ریاست جمهوری نگران سه موضوع هستیم. اول، وضعیتی که در انتخابات مجلس در اسفندماه ۹۸ مردم از خودشان بروز دادند -و متاسفانه تکرار بدتر آن را در شهریورماه هم در دور دوم همان انتخابات شاهد بودیم- باعث شده است بزرگترین دغدغه ی هر عنصر دلسوزی مشارکت مردم باشد. در اسفند ۹۸، ۶۰ درصد مردم غایب بودند و این آمار نسبت به واجدین شرایط در دور دوم به ۹۰ درصد رسید. انتخابات باید مظهر اراده ی اکثریت مردم باشد. وقتی اکثریت مردم پای صندوق ها نیایند، طبیعتا ما باید ببینیم وضعیت مشارکت مردم چگونه می شود و باید چه کار کرد که مردم پای صندوق ها بیایند. دومین بحث، درباره ی نحوه برخورد شورای نگهبان با کاندیداها است. شما می گویید رد صلاحیت، اما آنها می گویند صلاحیت شما احراز نشده است. اگر برای احراز صلاحیت، معیار و متر قابل ارزیابی وجود داشته باشد، آدم می فهمد که باید ورود کند یا خیر. لذا این هم برای ما مبهم است. و موضوع سوم که طرح تفصیلی آن را تحت عنوان جمهوریت سوم ارائه کردیم. گفتیم قانون اساسی که زمان حضرت امام وجود داشت، جمهوریت اول بود، در سال ۶۸ یک بازنگری در قانون اساسی داشتیم. این قانون اساسی فعلی که ۳۲ سال از آن می گذرد، اسمش را جمهوریت دوم می گذاریم. معتقدیم که باید یک همه پرسی دیگری از مردم صورت گیرد تا با بازنگری در قانون اساسی، جمهوریت سوم شکل بگیرد. این طرح مفصلی است که ما ۱۵ مورد را براساس اصل ۳۷۷ قانون اساسی که بر لزوم بازنگری تاکید دارد، تدوین کردیم. یعنی می گوییم اصلا مردم هم شرکت کردند، کاندیداهای ما هم تایید شدند. بعدش چطور؟ اختیارات رئیس جمهور باید در چه چارچوبی گنجانده شود که نگوید من کاره ای نیستم یا اختیاری ندارم. این موارد باید شفاف شود. به نظر من این سه موضوع مهم است. لذا ما چون فعلا نتوانستیم از پس این موضوعات بربیاییم، به کنگره خودمان موکول کردیم که انشاءالله تا آن موقع چشم انداز روشن تری داشته باشیم. با توجه به اینکه حزب شما حزب اصلاح طلبی است و شورای عالی سیاست گذاری چه برنامه ای برای انتخابات ۱۴۰۰ دارد؟ شورای عالی سیاست گذاری که تمام شده است! چون رئیسش هم استعفا داد. یعنی برای انتخابات ۱۴۰۰ برنامه ای ندارند؟ نه؛ احتمالا از دل شورای هماهنگی یک نهادی شکل بگیرد. چه نهادی؟ ما طرح پارلمان اصلاحات را پیشنهاد کردیم که قرار است با یک ساز و کاری، حدود چهار هزار نفر از کل کشور بیایند تا شورایی را انتخاب کنند و همان شورا دموکراتیک بتواند تصمیماتی را بگیرد. لذا الان ما شورای سیاست گذاری نداریم. من اخیرا با یکی از اعضای حزب کارگزاران گفتگویی کردم و او هم همان پیشنهاد شکل گیری پارلمان اصلاحات را داد که ساز و کاری شکل بگیرد. اساسا در جریان اصلاح طلبی این طرح پارلمان اصلاحات شدنی است و می تواند اجرایی شود؟ این مصوبه شورای هماهنگی است. پارلمان اصلاحات برای اسفند ۹۷ تصویب شده است و طرحش را آن موقع حزب مردم سالاری داده بود و همه شورا آن را تصویب کردند. ولی متاسفانه برای انتخابات مجلس یازدهم نهایی نشد. چرا؟ چون در آن زمان هنوز شورای سیاست گذاری وجود داشت و یکسری افراد هوای این شورا را داشتند. حالا که دیگر شورای سیاست گذاری عملا وجود ندارد، این زمینه فراهم است تا پارلمان اصلاحات نهایی شود. البته من نمی -گویم که حتما می شود، اما امید بیشتری نسبت به قبل داریم که این طرح نهایی شود. درباره ی اعتراضات آبان ماه آقای علی مطهری مصاحبه ای کرده بودند که گفتند ما می خواستیم بعد از حوادث آبان وزیر کشور را استیضاح کنیم. ولی یکسری از نمایندگان با این موضوع مخالفت کردند و مانع استیضاح وزیر کشور شدند. دقیقا ماجرا چه بود؟ کدام نماینده ها بودند و به چه علت مانع شدند؟ آقای مطهری حتما در جریان است. ما چهار مرحله تصمیم داشتیم که این اتفاق بیافتد. هر چهار مرحله هم تقریبا شخص خودم پای ثابت کار بودم. منتها آقای لاریجانی نمی گذاشتند. صرفا ایشان مخالف بودند؟ بله. به لطایف الحیلی گاهی می گفتند که وزیر به کمیسیون نیامده است، صبر کنید بیاید. گاهی هم می آمد و می گفتند بیشتر صبر کنید. گاهی در هیئت رئیسه اعلام وصول نمی شد. گاهی می رفتند و امضاها را پس می گرفتند. خود آقای لاریجانی امضاها را پس می گرفتند؟ بالاخره ترکیبی که ایشان در هیئت رئیسه مجلس داشتند کار را درمی آوردند و خداوکیلی آقای رحمانی فضلی باید دعاگوی آقای علی لاریجانی باشند. متاسفانه ایشان لقب ممنوع الاستیضاح گرفتند. یعنی دیگر نمی شود ایشان را استیضاح کرد. ما که قدرت این را نداشتیم و هربار تیرمان به سنگ می خورد. یکی این بود و دیگری تحقیق و تفحص از املاک نجومی شهرداری. آن را هم آقای لاریجانی کم لطفی کردند که بنده مسئول اصلی اش بودم. پیگیری می کردیم و با سه چهار رای کمتر در صحن علنی رای نمی آورد. یک بار مطرح هم شد اما رای نیاورد و بعد هم نمی گذاشتند مطرح شود و بحث می کردند. آن کل کل هایی که ما با علی آقای لاریجانی داشتیم از سر بیکاری نبوده، از سر این بود که ایشان نمی خواست که دقیقا آیین نامه اجرا شود و یا مصالحی را تشخیص می داد که وزیر کشور نباید استیضاح شود یا املاک نجومی نباید تحقیق و تفحص شود و قص علی هذا چرایی این کارها را از آقای لاریجانی می پرسیدید؟ راستش خیر. گاهی ایشان می گفتند فعلا مصلحت نیست. گاهی هم به بیت ارجاع می دادند. بعد ما می پرسیدیم و می گفتند بیت اصلا دخالتی نداشته و ندارد. به هر حال مخصوصا سر حوادث آبان ماه ما خیلی اصرار داشتیم. چون بالاخره مسئله ی بسیار مهمی بود. جالب است اخیرا هم همین بحث بنزین که مطرح می شود، آقای رئیس جمهور می گویند من به شورای امینت کشور و وزارت کشور واگذار کردم و آنها هم می گویند ما مو به مو با آقای رئیس جمهور هماهنگ بودیم و بالاخره هم معلوم نمی شود و گاهی هم حرف های عجیب و غریب و گاه پوپولیستی زدند که اصلا قابل قبول نبود. ما واقعا معتقد بودیم که ایشان می آمدند و همین ها را در صحن علنی توضیح می دادند که بالاخره چه شد. آخرین آماری که دادند این بود که ۲۳۰ نفر در حوادث آبان ۹۸ کشته شدند که البته من در جایی گفته بودم ۱۵۰ نفر و احتمالا آن ۵۰-۶- نفر هم جزو شهدایی بودند که محاسبه کردند. به نظر می رسد مسئول اصلی این قصه شخص وزیر کشور و شورای امنیت کشور -که ریاست آن با شخص وزیر است- هستند. عملکرد فراکسیون امید ضعیف برآورد می شود، ازجمله انتقادات اخیر بازمی گشت به عملکرد فراکسیون درباره ی حوادث آبان و همچنین هواپیمای اوکراینی؟ آیا پیگیری در اینباره انجام دادید؟ ناگفته هایی هست که هنوز نگفته باشید؟ من به دلیل احترامی که برای دکتر عارف قائل بودم، خیلی در فراکسیون فعال نبودم و واگذار کرده بودیم. نه اینکه نباشم و جزو هیئت رئیسه بودم. ولی بیشتر در حاشیه بودم تا در متن. چون از روز اول گفته بودم که اگر ایشان برای ریاست نیاید، من می آیم. ایشان به صورت موقت آمد ولی برای انتخابات دائمی نیامد. من خواستم بیایم اما گفتند مصلحت نیست و انصراف دادم. آقای لاریجانی هم گفتند کواکبیان دارد با ما بای بای می کند! یعنی می خواست به تمسخر بگیرد. به هر حال من از اینجا هیچ سمتی را کاندیدا نشدم. ما یک فراکسیون صنفی، دیپلماسی و منافع ملی را فعال کردیم که عملکرد خیلی مفصلی داشت. در این موضوع چون بحث ها سیاسی بود، فراکسیون به صورت صنفی وارد می شد. من به صفت شخصی ام در هردو موضوع فعال بودم. در موضوع هواپیمای اوکراینی هم آقای سردار سلامی به مجلس آمدند و عذرخواهی کردند و بعد از آن عذرخواهی ما پیگیری خاصی نداشتیم. فشاری نبود؟ نه. و اینکه واقعا بحث جنگ الکترونیکی بوده و اینکه آیا اینها سایت ما را از کار انداختند یا خطای انسانی بوده است را ما واقعا هنوز هم نمی دانیم. شما در مصاحبه ای با خبرآنلاین به این موضوع اشاره کردید که من ماجرای املاک نجومی را پیگیری می کنم. می خواستم بدانم شما در این موضوع پیگیری ای انجام دادید و درباره جزئیات پرونده عیسی شریفی چیزی می دانید؟ بنده الان سمتی ندارم که پیگیری کنم. آن موقع ما واقعا می خواستیم مجلس به طریقی تصویب کند و تحقیق و تفحص هم که به قوه قضائیه ارجاع می شود. حالا جالب این است وقتی از مسئولین قضایی می پرسیدم، می گفتند آقای قالیباف هیچ پرونده محکومیتی ندارند. راست هم می گفتند. چون اصلا هیچ وقت او را نخواستند. بنده به عنوان مسئول یک روزنامه ۲۷ بار دادگاهی شدم، نه اینکه فقط مراجعه کرده باشم، ۲۷ بار دادگاهی شدم! ایشان یکبار هم توسط قوه قضائیه خواسته نشد. الان هم که درباره ی قائم مقام ایشان -عیسی شریفی- حرف و حدیث زیاد است، اما هیچ جا نامی از ایشان نمی برند یا کسی نمی گوید که نسبتش با رئیس چه بوده است. این املاک نجومی هم یک بخشی از آن برای شورای شهر تهران است که می تواند پیگیری هایش را بگوید و از طریق دستگاه قضایی بحث کند. بخشی از آن هم می تواند از سوی مجلس فعلی پیگیری شود که ما هیچ امیدی نداریم. مجلس فعلی اگر می خواست املاک نجومی را پیگیری کند که این وضعیت اتفاق نمی افتاد. الان قوه قضائیه به عنوان مدعی العموم باید برود و پیگیری کند. دوم اینکه مجلس فعلی به عنوان اینکه در جریان بوده و اینکه سه مرحله در این تحقیق و تفحص بوده و به نتیجه نرسیده، به نتیجه برساند. آقایانی که ادعای پاک دستی و قانون گرایی می کنند، به نفع مردم کاری کنند. کل حقوق های نجومی ۴۰ میلیارد نمی شد. اما یک ملک از این ۱۲۰۰ ملکی که گفتند، به اندازه کل حقوق های نجومی بود. مجلس هم بعید است به این مسئله ورود کند. من که امیدی ندارم. شورای شهر هم اطلاعات این موارد را دارد منتها قوه قضاییه هم باید روی خوشی نشان دهد تا اینها آمادگی داشته باشند و اطلاعات شان را برای دستگاه قضایی بفرستند. درمورد املاک نجومی مشخصا تخلفات عدیده ای صورت گرفته، این فقط بحث املاک نجومی است و جدای از پرونده ی آقای قالیباف است. درمورد پرونده ی ایشان همان موقع بحث های مختلفی بود، موسسه ی الزهرا یکجور، بحث ستاد انتخاباتی اش که آقای نجفی گفت و تمام گفتنی ها گفته شده است، موضوع این است که کسی نیست که پیگیری کند. یکبار آقای میرلوحی به ما گفتند که عیسی شریفی در یک مراسم ختم دیده شده و حتی در زندان هم نیست. من از این موضوع خبری ندارم. چندبار هم در توییت هایم گفتم نقش عیسی شریفی کمتر از اکبر طبری نیست. طبری در قوه قضائیه و او هم در شهرداری بوده است. منتها گفتند چون پرونده به نظامی ها ارتباط پیدا می کند باید به دادگاه نظامی برود. لذا دستگاه قضایی خیلی مهم است و واقعا اگر بخواهد فارغ از نگاه های جناحی و سیاسی وارد مباحث شود جای کار کردن زیادی دارد. ما گاه می بینیم به برخی مسائل جزیی توجه نشان می دهند که مهم هم هست اما این مسائل عمده را رها کرده اند. مجلس جدید هم حواشی زیادی داشته است؛ از ناتوانی کنترل قیمت دلار علیرغم اینکه وعده کنترل داده بودند، یا بحث ۱۵۰۰ واکسن آنفولانزا و خودروی دناپلاس و . شما این موضوعات را چگونه تحلیل می کنید؟ مجلس اول باید بررسی کند که مردم چرا مشارکت نکردند. این مسئله مهم تر از ماشین گرفتن یا نگرفتن است. دوره شما هم ماشین به شما می دادند؟ بله. واقعیتش درباره همین موضوع ۱۵۰۰ واکسن، یک نفر سند بیاورد که من یکبار تست کرونا داده باشم. در بحث خودرو هم من معتقد بودم که باید به موتورپل واگذار شود. متاسفانه حرف ما آنجا هم گوش داده نشد. بعضی ها هم ماشین می گرفتند و هم از موتورپل استفاده می کردند. من ماشین را گرفتم اما از موتورپل استفاده نکردم. ماشین چه بود؟ پژوپارس. به هر حال می خواهم بگویم اینها اصلا مهم نیست. البته مهم است کسی که شعار مردمی می دهد، دیگر نباید پیشاپیش واکسن آنفولانزا بگیرد. من شنیدم بعضی ها دوبار واکسن آنفولانزا زدند. من معتقدم حداقل باید ظاهر قصه را حفظ کنند. من مهمتر از این موارد، مصوباتی که نمایندگان مجلس می خواهند برای مردم در نظر بگیرند را مهم می دانم. در ماجرای بذرپاش دیدیم باوجود مشکلاتی که بود اما آقای قالیباف یکی-دوبار گفت که حالا بگذریم، آن مجلس البته آقای بذرپاش را هم می خواست: (کبوتر با کبوتر باز با باز/کند همجنس با همجنس پرواز). یا درمورد آقای تاجگردون دیدیم که برخلاف تمامی مقررات و آئین نامه او را اخراج کردند. ممکن است تاجگردون هم مشکلاتی داشته و من نمی خواهم منکر شوم، اما بودند کسانی بدتر از او که اصلا پرونده شان مطرح نشد. چه اتفاقی افتاد. می خواهم بگویم در این صد روزی که از شروع مجلس می گذرد، تا به اینجای کار چیزی که دیدیم ۱۸۰ درجه با شعارهایشان متفاوت است و ضدیت دارد. ما هم ناامید نیستیم و انشاءالله که وضع بهتر شود. به نظر شما در مسئله رد اعتبارنامه آقای تاجگردون مجلس پیروز شد یا آقای تاجگردون؟ من می گویم اگر آقای تاجگردون در این مجلس می ماندند هم شاید خیلی منشا اثر نبود و لذا به نظرم خودش راحت شد. ولی حالتی که با ایشان برخورد شد خیلی اخلاقی و جوانمردانه نبود. اول به او گفتند بیا و مشکلی نداریم، دقیقه نود یکدفعه درحالیکه هم شورای نگهبان تایید کرده بود، هم شعبه ی تحقیق و هم کمیسیونی که درست کرده بودند، همگی تایید کرده بودند اما یکدفعه آمدند و این مسائل را ایجاد کردند. در مورد وضعیت اقتصادی هم بالاخره نگاه ها فرق می کند و به نظر می رسد اینها اصولا معتقدند ما هرگونه بحثی با کشورهای خارجی داشته باشیم، به ضرر کشور است. آن طرحی را که مطرح کردند و گفتند اگر آمریکایی ها مکانیزم ماشه را فعال کنند ما هم از برجام و از ان پی تی خارج می شویم، حداقل اگر دوستان الفبای سیاست خارجی را متوجه بودند نباید بگوییم اگر آمریکا از مکانیزم ماشه استفاده کرد. این یعنی می تواند از مکانیزم ماشه استفاده کند. در حالیکه سه بار مشخص شد ۱۳ کشور شورای امنیت گفتند آمریکا اصلا نمی تواند از مکانیزم ماشه استفاده کند چون از برجام خارج شده. بخشی از این وضع اسفبار اقتصادی بدلیل همین ناکارآمدی مدیران اجرایی است. شما وقتی خودتان در مجلس بودید می توانستید این وضع را کنترل کنید؟ با توجه به اینکه فراکسیون امید اکثریت را داشتند. مشکل ما این است که می گویند امید اکثریت بود. ما هیچ وقت در مجلس اکثریت نبودیم. اصلا. ما نهایت ۱۰۰ نفر بودیم. بقیه -آن جریانی که وسط بودند- با انگشت اشاره آقای لاریجانی می چرخیدند. جریانی که وسط بودند اگر سمت ما می آمدند ما اکثریت بودیم. ولی آن ها جزو لیست بودند. بعضی هایشان بله. من همان روز اول گفتم بعضی ها متاسفانه با ما عکس سلفی یادگاری گرفتند اما زنبیل شان را بردند و جای دیگری گذاشتند. مجلس دهم برخلاف تبلغاتی که کردند اصلا مجلس اصلاح طلبی نبود؛ ۱۰۰ نفر اصلاح طلب بودند ولی هیچ وقت اکثریت نداشتند؛ البته من نمی خواهم انکار کنم که ما می توانستیم بهتر عمل کنیم. اگر مدیریت قوی تری بود بهتر می شد. این ۱۰۰ نفر هم خیلی می توانست قدرت باشد؛ ما در مجلس هشتم ۴۰ نفر بودیم اما قدرتی که به خرج می دادیم بیشتر از ۱۰۰ نفر بود. دلیلش این بود که می دانستیم چه چیزی نمی خواهیم. ولی در این ۱۰۰ نفر نه می دانستیم چه می خواهیم و نه می دانستیم چه نمی خواهیم. فکر نکنید دولت هم زیاد با ما همراهی داشت. اصلا اینطور نبود. دولت بیشتر با آقای لاریجانی همراه بود تا فراکسیون امید. دلایلش هم به خودشان مربوط است. یادم است یک روز صبح آقای نوبخت در جلسه ی کمیسیون شرکت کردند و گفتند این چیزی که کمیسیون تلفیق برای برنامه ی ششم تصویب کرده خیلی عجیب است و ۸۰۰ هزار میلیارد تومان بار مالی روی دوش دولت می گذارد و ما موافق نیستیم؛ ما هم گفتیم ما دیگر با این برنامه مخالفت می کنیم. بعد نمی دانم ظهر نهار با علی آقای لاریجانی چه خوردند که در صحن گفتند حالا دیگر تصویب شده در کمیسیون تلفیق و دولت هم موافق است! گفتیم صبح آنطور و بعد از ظهر اینطور. مثل این نمونه ده ها مورد را می توانم نام ببرم. این اتهام درستی نیست که به ما می زنند که شما اکثریت مجلس دهم را داشتید و هیچ کاری نکردید، به حضرت عباس ما اکثریت نداشتیم. مثل اینکه ما ۱۳-۱۴ نفر در این مجلس داریم و باقی کرسی ها متعلق به اصولگراهاست و بسم الله! آنها دست شان باز است و هرچه بخواهند می توانند تصویب کنند. ما مگر می توانستیم با ۱۰۰ نفر چنین کنیم، نمونه ی تحقیق و تفحص را گفتم که نتوانستیم تصویب کنیم؛ عفو عمومی را به صحن آوردیم اما نتوانستیم تصویب کنیم. می توانم برای تان فهرست کنم. غیر از نمونه ای که از آقای نوبخت گفتید، مورد دیگری خاطرتان هست؟ زیاد بود، خیلی از بحث های مربوط به رای اعتمادها، سوالات و استیضاح ها. مثلا همین وزارت صمت که هنوز هم سامان نگرفته است دولت می آمد می گفت که ما طرفدار جدایی بخش بازرگانی و صنعت این وزارتخانه هستیم. بعد خود عوامل وزارتخانه می آمدند که نه چنین نکنید. از این ناهماهنگی ها زیاد داشتیم. یکی از نمایندگاه مجلس می گفت در بحث رای اعتمادها یکسری کار چاق کن در مجلس وجود دارند و با نمایندگان دیالوگ برقرار می کنند و سعی دارند رای اعتماد را بگیرند. شما مواجهه ای با اینها داشتید؟ بالاخره وقتی اجازه ورود پیدا می کنند نمی شود کاری کرد. این افراد نمایندگان پارلمانی وزارت خانه ها هستند دیگر. معاونین پارلمانی که با هیئت رئیسه مجلس هماهنگی دارند، کارت ورود می گیرند، می آیند و از این کارها می کنند. با نمایندگان تماس می گیرند و می گویند اگر نظر شما درباره فلان موضوع فلان چیز باشد، این به نفع دولت است. من خودم برخوردی با اینها نداشتم. معمولا نمایندگان پارلمانی ما را تحویل نمی گرفتند. در جایی گفته بودید که نهادهای زیرنظر رهبری انقدر قدرت دارند که پاسخگو نیستند. درباره این مسئله توضیح دهید. ممکن است خود نهاد رهبری زیرمجموعه هایی داشته باشند و حساب و کتاب هایی هم داشته باشند. من منکر این مسئله نیستم. ولی بحثم این بود مثلا بنیاد مستضغفان یا ستاد اجرایی فرمان امام و آستان قدس رضوی، به دستگاه هایی مثل مجلس که باید پاسخگویی داشته باشند، پاسخگو نیستند. در همان طرح جمهوریت سوم معتقدم که باید تکلیف این ها مشخص شود. اگر یک نهاد لازم الوجودی است که باید حساب و کتاب ها و برنامه های شان مشخص باشد و اگر هم قرار است که نباشند الان اختیارات و امکانات شان چه معنایی دارد. ستاد اجرایی فرمان امام الان خیلی هم در بحث های پزشکی و کرونا دارد خدمت می کند و تماسی با جایی ندارد و معلوم نیست این امکانات از کجاست. بحث من بیشتر پاسخگویی این نهادها به افکار عمومی بود و نه فقط به نهادهای حاکمیتی. یکسری نهادی داریم که اصلا در قانون اساسی نیامده، مثل شورایعالی انقلاب فرهنگی، ولی گاه اختیاراتش از مجلس هم بیشتر است. یا شورایعالی فضای مجازی و گاه اگر مصوبه ای باشد شورای نگهبان می گوید فلان جا تصمیم گرفته و شما دخالت نکنید.حتی همین شورای هماهنگی اقتصادی سران سه قوه. من حداقل ۸ بار در مجلس تذکر دادم که آقا کی تمام می شود و اصلا کجا برگزار می شود؟! گفتند تا وقتی تحریم ها هست. این شورا هم جایی پاسخگو نیست. در آن شورا هم هماهنگی کامل نیست گویا، در ماجرای بنزین که چنین بنظر آمد. نه! بحث بنزین را مردم نمی دانند که بخدا بحث سران سه قوه نبود، بحث شورایعالی امنیت ملی بود! یعنی همان تصمیم را بردند در شورایعالی امنیت ملی مصوب کردند. یعنی ما وقتی صبح به مجلس رفتیم آقای شمخانی تشریف آوردند. گفتند ما این را تصویب کردیم؛ می دانید که آنچه را که شورایعالی امنیت مل یتصویب کند لازم الاجراست. چرا چنین چیزی باید در شورایعالی امنیت ملی مصوب شود؟ شورای عالی امنیت ملی باید در بحث های کلان امنیتی، نظامی، انتظامی و اطلاعاتی کار کند. ولی آمدند در بحث بنزین چون نیاز داشتند. چرا در آنجا تصویب کردند؟ وقتیکه دولت در آ شورای سران تصویب کرد براثی اینکه پشتوانه قوی تر پیدا کنند به شورایعالی بردند. اگرنه نیازی نبود. جلسه ی سران سه قوه هم منظور که خود سه قوه نیست؛ کافی بود که علی آقای لاریجانی را مجاب می کردند و تمام بود؛ کواکبیان دیگر کیست! شما آخرین بار کی آقای خاتمی را دیدید؟ فکر می کنم در جلسه ای که نمایندگان مجلس قبل از کرونا و در دی ماه سال گذشته بود ملاقات داشتیم. از دولت آقای روحانی راضی بودند؟ ایشان هم گلایه هایی داشتند اما سطح بحث ها و مباحث فرق می کرد. اما اخیرا در صحبت هایی که بود، نارضایتی هایی داشتند منتها بحث این نیست که همه مشکلات زیر سر دولت است. یک پایه اش ناکارآمدی دولت است. یک پایه اش قطعا تحریم هاست و نباید این را نادیده گرفت. من معتقدم حداقل باید بعد از انتخابات ریاست جمهوری آمریکا توجه کنیم. اگر تیم ترامپ بودند که یک جور عمل کنیم و اگر نبودند هم جور دیگری عمل کنیم تا بتوانیم برای تحریم ها کاری کنیم. در این فاصله ی بعد از انتخابات و مراسم تحلیف کاری کنیم. به نظرتان ممکن است در همین یک سال پایانی دولت آقای روحانی مذاکره ای شکل بگیرد؟ نه. می خواهم بگویم که زودتر باید این اتفاق بیافتد. اصلا چرا پایان دولت؟ از چهارم نوامبر یعنی سیزده آبان که انتخابات آمریکاست تا اول ژانویه یا یازده دی، این بهترین فصل است که ما در سیاست خارجی مان تصمیماتی را بگیریم. در جایی گفته بودید که اگر مشکلات را حل نکنیم، دولت بعدی دولت اصولگرا خواهد بود. آیا با وجود وضعیت فعلی امیدی هست که دولت بعدی اصولگرا نباشد؟ اگر سه موضوعی که در اول بحث گفتم را حل نکنیم چیزی تغییر نمی کند. الان هم اصولگراست و فقط اسمش عوض می شود. اگر بخواهد واقعا تجلی اراده اکثریت مردم باشد و انتخابات واقعا رقابتی باشد و مشارکت بالا باشد این اتفاق نمی افتد. شما توجه کنید که ما در دوره انتخابات سال ۸۸، ۸۰ درصد مردم شرکت کردند و این خیلی مهم است. ولی اگر به همین رای ۴۰ درصدی بسنده کنیم اصلا نیازی هم به انتخابات نیست؛ یک عده ای هستند تشریف می آوردند و یک عده ای هم هستند که کاندید شده و تایید می شوند و رای می آورند. به نظر شما اگر گشایش هایی در حصر اتفاق بیافتد، می تواند در انتخابات تاثیرگذار باشد؟ من فکر نمی کنم تاثیر خیلی زیادی بگذارد. اما به این هم اعتقاد ندارم که هیچ تاثیری ندارد. اصلی ترین موضوع و مهمترین بحث این است که ما وضع معیشتی مردم را سامان ببخشیم. از نظر شما برای ریاست جمهوری آینده، اصلاح طلبان باید چه برنامه ای داشته باشند که مردم دوباره به آن ها اعتماد کنند و هم امیدوار باشند؟ چون شرایط طوری است که مردم کاملا بی اعتمادند. من عضوی از حزب مردم سالاری هستم و همه ی جبهه اصلاحات را ندارم ولی معتقدم باید برای مردم کاری کنیم که بفهمند ما تمام تلاشمان را می کنیم و صداقت به خرج می دهیم که بعد به ما روی آورند. حداقل حساب اصلاح طلبان را با حساب مجموعه دولت فعلی یکی نگیرند. ما مشکلی داریم که عملکرد این دولت را پای کل اصلاحات می گذارند، چون این دولت واقعا دولت اصلاح طلبان نبوده است. این را باید تفکیک کنیم. بعضی ها دوست ندارند این تفکیک صورت بگیرد و تا زمانی که این تفکیک صورت نگیرد، مردم اصلاحات و دولت را یکی می گیرند و این به ضرر اصلاح طلبان است. بحث بعدی در بدنه ی اصلاح طلبان است. من معتقدم طرح پارلمان اصلاحات می تواند بدنه ی اصلاح طلبان را به راس هرم بیاورد. علاوه بر این، انسجام درونی هم باید بین اصلاح طلبان وجود داشته باشد. درباره طرح تحول قانون اساسی چه کردید؟ این همان طرح جمهوریت سوم است که ۱۵ محور دارد و اگر بخواهم بطور خلاصه عرض کنم این موارد است: هویت نظام است که آیا ما پارلمانی هستیم، نیمه پارلمانی، نیمه ریاستی هستیم یا ریاستی؟ اختیارات رئیس جمهور و یا تعریف رجل سیاسی به شکل دقیق که در قانون اساسی نیامده است. نحوه دخالت نیروهای مسلح در عرصه سیاست و احزاب و جناح بندی ها. وضعیت صدا و سیما که آیا بخش خصوصی باید از امکاناتش برخوردار باشد یا خیر. بحث مربوط به نقش زنان. بحث مربوط به جوان گرایی. بحث رفراندوم. ما چرا بعد از انقلاب یکبار هم رفراندوم تقنینی نداشتیم؟ کشورهای دیگر هر شش ماه یکبار رفراندوم برگزار می کنند اما ما یکبار هم رفراندوم نداشتیم، باید در قانون اساسی رفراندوم را تسهیل کرد؛ بحث نهادهایی که در قانون اساسی نیستند. به طور مثال هماهنگی سران سه قوه، شورای عالی انقلاب فرهنگی و شورای عالی فضای مجازی. بالاخره این ها باید باشند یا نه؟ این نهادهایی که هستند. الان مجمع تشخیص مصلحت عملا خودش را مجلس دوم می داند. یعنی شورایی موسوم به نظارت بر سیاست های کلی دارند که معتقدند قوانین مصوب مجلس را باید با آن سیاست ها بسنجند و اگر نخواند اصلا دیگر شورای نگهبان هم نمی بیند! درحالی که ما گفتیم اگر دعوایی بین مجلس و شورای نگهبان باشد مجمع باید بیاید و حل کند. یا شورای نگهبان برخی قوانین را می گوید ابهام دارد، ایهام دارد یعنی چه؟! به طور کلی در این طرح این موارد را بررسی کردیم و گفتیم که می شود با بازنگری در قانون اساسی مقداری حضور مردم در عرصه را تسهیل کنیم. نظر شما درباره طرح اخیر اصلاح قانون انتخابات ریاست جمهوری چیست؟ با توجه به اینکه انتقادات زیادی به این طرح وارد شده است. طرحی که من در مورد اصلاح مواد قانون انتخابات ریاست جمهوری خواندم، نمی خواهم خیلی وارد بحث های جزئی بشوم به این علت که طرح از نظر حقوقی دارای اشکالات فراوانی است. ولی در کلان ماجرا به ۵ نکته از لحاظ سیاسی اشاره می کنم که چگونه می تواند پیش برود. مهم ترین اشکال طرح، این است که دیگر رئیس جمهور به آن مفهوم نخواهیم داشت. یعنی فردی که با رای مستقیم مردم انتخاب شود و رئیس قوه مجریه باشد و بعد از مقام رهبری بالاترین مقام کشور تلقی شود. این طرح قطعا رئیس جمهور را در حد کسی که باید به شورای نگهبان برود و آزمون دهد و پذیرفته شود، تنزل می دهد. عیبی نداشت اگر نظام پارلمانی را پیشنهاد می دادیم و رسما قانون اساسی را تغییر می دادیم، آن وقت می گفتیم این پارلمان همه کاره است و رئیس دولت هم باید خودش را با پارلمان منطبق کند. ولی فعلا با این قانون اساسی، طرح منافات دارد و جمهوریت نظام را متزلزل می کند و نمی توانیم بعد از آن دم از رای مردم و جمهوریت بزنیم. اشکال دوم این است که من هرچه پیش نویس مواد اصلاح شده را خواندم، اصلا انگار نه انگار که در این کشور حزب وجود دارد. هرجایی انتخابات هست، لازمه اش رقابت است و هرجا رقابت هست، لازمه اش وجود احزاب است. اتفاقا در جاهای دیگر، غربالگری شخصیت ها را درون حزب انجام می دهند. یعنی کسی که کاندیدای ریاست جمهوری می شود، بارها امتحانش را درون حزب خود پس داده است. ولی اینجا چون نمی خواهیم به احزاب پر و بال بدهیم و احزاب را جدی تلقی کنیم، متاسفانه یکی از ضعف های مهم این مفاد این است که احزاب را نادیده می گیرد. این ضعف خود احزاب نیست؟ نه. بحث ما این است که اگر می خواهید به احزاب پر و بال دهید و آن ها بخواهند پرورش پیدا کنند، باید در قانون این موضوع برای احزاب پیش بینی شود. این که موقع انتخابات چند حزب داشته باشیم، این نقش احزاب نیست. احزاب باید طوری باشند که وقتی شما پای صندوق رفتید دیگر اسم اشخاص را ننویسید بلکه اسم آن حزب را بنویسید. اگر واقعا این طرح به دنبال توسعه ی سیاسی بود می شد که حتما احزاب در آن دیده شوند. نکته سوم بحث میزان مشارکت مردم در انتخابات است. از سرو روی این طرح می بارد که قرار است مردم را مدام محدود کنیم و گیرهایی ایجاد کنیم که عطای حضور مردم را به لقایش ببخشیم. ما باید عبرت بگیریم. اگر قرار است دنبال گسترش مشارکت مردم باشیم، این طرح ها خیلی جواب نمی دهد. نکته بعد اینکه آقای کدخدایی می گوید خانم ها هم این بار ممکن است که شانس داشته باشند. خب بیایند و صراحتا در قانون اصلاح کنند. ولی یک کلمه از زنان اسم نمی برند. یعنی می گویند رجال سیاسی شامل زنان هم می شود. خب در این ۴۰ سال که نشده است. دلیلش را هم گفتند ما زنان برجسته که مدیر، مدبر و امانت دار باشند نداریم. ضعف دیگر طرح این است که شورای نگهبان را خیلی وارد فاز اجرایی کردند. غیر از بحث جمهوریت نظام که می گویم زیر سوال می رود، از لحاظ شانیت، شان شورای نگهبان این است که نگهبان قانون اساسی باشد و اگر هم می خواهد نظارتی بر انتخابات داشته باشد، جنبه های کلی کار را در نظر داشته باشد. تا رای مردم دقیقا سرجایش بنشیند. ولی وارد فازهای اجرایی شدند و مثلا اینکه باید از رئیس جمهور آزمونی گرفته شود و بعد مشاورینش را معرفی کند. یا درباره رجل مذهبی بودنش گفتند که باید خیلی اعتقادات راسخ دینی داشته باشد. یعنی آدم فکر می کند انگار ما می خواهیم آنجا مبلغ دینی بگذاریم. لذا این هم به نظر می رسد که ضعف این طرح است. معتقدم از لحاظ محتوایی باید طوری باشد که جمهوریت نظام را تقویت کنیم، مشارکت گسترده مردم را بالا ببریم، خانم ها بتوانند مداخله کنند، شان شورای نگهبان را حفظ کنیم و در آخر حزب را مدخلیت بدهیم. امیدی به بهبودی مشکلات هست؟ ما به عنوان یک حزب سیاسی نباید ساکت بنشینیم و اینکه آن ها گوش می دهند یا نه دست ما نیست. هم برای ثبت در تاریخ و هم برای اینکه وظیفه شرعی و انقلابی و ملی ما اقتضا می کند که در برابر این چیزی که می خواهند تصویب کنند و ناروا هم هست ما بایستیم و نقطه نظراتمان را اعلام کنیم.